Google Ömer Hayyam’ın doğum gününü...

Google Ömer Hayyam'ın doğum gününü kutladı

Tam adı Gıyaseddin Eb'ul Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam olan ve Ömer Hayyam olarak bilinen İranlı büyük ustanın bugün 971. doğum günü. Google Ömer Hayyam'ın 971. doğum gününü bir Doodle ile kutladı.

Google Ömer Hayyam'ın doğum gününü kutladı

Tam adı Gıyaseddin Eb'ul Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam olan ve Ömer Hayyam olarak bilinen İranlı büyük ustanın bugün 971. doğum günü. Google Ömer Hayyam'ın 971. doğum gününü bir Doodle ile kutladı.

Google Ömer Hayyam'ın doğum gününü kutladı
18 Mayıs 2019 - 09:53

Ömer Hayyam daha çok şiirleriyle tanınsa da aynı zamanda filozof, matematikçi ve astronomdur. 

Ömer Hayyam Kimdir?

Ömer Hayyam 18 Mayıs 1048'de İran'da dünyaya geldi. Asıl ismi Gıyaseddin Eb'ul Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam'dır.

Nizamül-Mülk ve Hasan Sabbah ile aynı medresede okumuş, zamanın ünlü alimi Muvaffakeddin Abdüllatif ibn el Lübad'ın öğrencisi olmuştur.

Rubaileriyle ünlü olan Hayyam, aynı zamanda iyi bir matematikçidir. Üçüncü dereceden bilinmeyen denklemlerle ilgili yazdığı bir eserinde bilinmeyen rakamın yerine Arapça'da "şey" anlamına gelen kelimeyi kullanmıştır. Daha sonra bu eseri diğer dillere çevrilirken İspanyolca'ya "Xay" olarak geçmiştir. Daha sonra bu kelime ilk harfine indirgenerek bilinmeyen rakamın simgesi "x" olarak kullanılmaya başlamıştır.
Ayrıca Binom Açılımı'nı ilk kullanan bilim insanıdır.

Ömer Hayyam'ın rubailerinde dünya, varoluş, Allah, devlet ve toplumsal örgütlenme biçimleri gibi hayata ve insana ilişkin konularda özgürce ve sınır tanımadan akıl yürüttüğü görülmektedir.
Bazı şiirlerinde kullandığı ifadeler sebebiyle, çoğu bilim adamı, Hayyam'nın Mutezile mensubu olduğunu savunmaktadır.

"Horasan'ın yıldızı; İran'ın ve Irak'ın dahisi, feylesofların prensi Ömer" şeklinde anıldı.
4 Aralık 1131'de doğduğu yer olan Nişabur'da hayatı 83 yaşında sona erdi.
Hayyam, yaptığı çalışmaların çoğunu kaleme almamıştır, ancak kendisi birçok teori ve icadın isimsiz kahramanıdır. 21 Mart 1079 yılında tamamladığı, "Celali Takvimi" olarak bilinen takvim için büyük çaba sarf etmiştir. Güneş yılına göre düzenlenen bu takvim 5000 yılda bir gün hata verirken, bugün kullandığımız "Gregoryen Takvimi" 3330 yılda bir gün hata vermektedir.

Çeşitli bilim dallarında birçok eser yazan Ömer Hayyam'ın eserlerinden 18 tanesinin adı bilinmektedir.
Eserleri :
1.Ziyc-i Melikşahi. (Astronomi ve takvime dair, Melikşah'a ithaf edilmiştir)
2.Kitabün fi'l Burhan ül Sıhhat-ı Turuk ül Hind. (Geometriye dair)
3.Risaletün fi Berahin İl Cebr ve Mukabele. (Cebir ve denklemlere dair)
4.Müşkilat'ül Hisab. (Aritmetiğe dair)
5.İlm-i Külliyat (Genel prensiplere dair)
6.Newruzname (Takvim ve yılbaşı tespitine dair)
7.Risaletün fil İhtiyal li Marifet. (Altın ve gümüşten yapılmış bir cisimde altın ve gümüş miktarının bilinmesine dair. Almanya Gotha kütüphanesinde bir nüshası mevcuttur.)
8.Risaletün fi Şerhi ma Eşkele min Musaderat(Öklid'in bir probleminin çözülmesi metoduna dair, Hollanda Leiden kütüphanesinde bir nüshası vardır. F. Woepcke fransızcaya çevirmiştir.)
9.Risaletün fi Vücud (Felsefede ontoloji bahsine dair. Britanya kütüphanesinde bir nüshası mevcuttur.)
10.Muhtasarun fi't Tabiiyat (Fizik İlmine dair)
11.Risaletün fi'l Kevn vet Teklif (Felsefeye dair)
12.Levazim'ül Emkine (Meskûn yerlerin iklimi ve hava değişikliklerine dair)
13.Fil Cevab Selaseti Mesâil ve fi Keşfil Hicab (Üç meseleye cevap ve alemde zıtlığın zorunlu olduğuna dair)
14.Mizan'ül Hikem (Pırlantalı eşyaların taşlarını çıkarmadan kıymetini bulmanın yöntemine dair)
15.Abdurrahman'el Neseviye Cevab (Hak Teâlâ'nın alemleri yaratmasının ve insanları ibadetle yükümlü kılmasının hikmetine dair)
16.Nizamülmülk (Arkadaşı olan vezirin biyografisi)
17.Eş'arı bil Arabiyye (Arabça rûbaileri)
18.Fil Mutayat (İlim prensipleri)


YORUMLAR

  • 0 Yorum
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
"Tükenmedim, aksine yenileniyorum"
Çağla Şıkel'den Arto'ya uzaklaştırma kararı...
Çağla Şıkel'den Arto'ya uzaklaştırma kararı...